Donald Trump’ın Kevin Warsh’ı Fed başkanlığına aday göstermesi, faiz indirimi beklentileri, piyasa güveni ve merkez bankası bağımsızlığı arasında hassas bir dengeyi gündeme taşıdı. Warsh’ın görevi düşük faiz baskıları ve ABD’nin küresel hamleleri nedeniyle hiç de kolay olmayacak
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Kevin Warsh’ı Federal Rezerv’in (Fed) bir sonraki başkanı olarak aday gösterdiğini duyurduğu açıklama, 55 yaşındaki eski Fed yöneticisine yönelik övgülerle doluydu. Wall Street ile güçlü bağları bulunan Warsh’ı “tam isabet” olarak nitelendiren Trump, onun “TARİHİN EN BÜYÜK Fed başkanlarından biri, belki de en iyisi” olarak anılacağını söyledi.
Trump, beklentilerinin ne kadar yüksek olduğunu da açıkça ortaya koymaktan kaçınmadı. Cuma günü yaptığı açıklamada Warsh için “Sizi asla hayal kırıklığına uğratmayacak” ifadelerini kullandı.
Ancak bu beklentileri karşılamak kolay olmayacak.
Trump’ın faiz baskısı
Trump, borçlanma maliyetlerinin ciddi şekilde düşürülmesini istiyor ve Fed’i bu yönde adım atmaya zorlamak için halihazırda kapsamlı girişimlerde bulundu. Bu baskılar o kadar ileri gitti ki, Fed Başkanı Jerome Powell, Adalet Bakanlığı’nın Fed binasının yenilenmesiyle ilgili olarak Kongre’ye yalan söyleyip söylemediğine dair bir ceza soruşturması başlatmasının ardından yönetime açık şekilde tepki gösterdi.
Trump’ın saldırılarına uzun süre yanıt vermekten kaçınan Powell, soruşturmayı Fed’i faiz indirimine zorlamak için kullanılan bir bahane olarak nitelendirdi.
Trump, cuma günü ilerleyen saatlerde faiz indirimi talebini bir kez daha gündeme getirerek, Warsh’tan böyle bir taahhüt almadığını ancak bunu beklediğini söyledi.
Trump konuyla ilgili ‘Kesinlikle faizleri düşürmek istiyor. Onu uzun zamandır izliyorum’ sözlerini kullandı.
Ekonomik gerçekler ve engeller
Trump’ın talep ettiği tarihi düşük faiz oranlarına giden yol ciddi engellerle dolu. İstikrarlı şekilde büyüyen mevcut ekonomi, Trump’ın arzuladığı yaklaşık yüzde 1 seviyesindeki faiz oranlarını gerektirmiyor. Merkez bankası yetkilileri de bunun farkında. Bu durum, Fed’in bu hafta faizleri yüzde 3,5 ile yüzde 3,75 aralığında sabit tutma kararının neredeyse oybirliğiyle alınmasına yansıdı.
Warsh’ın itibarı da Trump’ın istediği sonuca ulaşmasının önünde bir başka engel olarak duruyor. Güvenilir bir Fed başkanı olarak algılanabilmesi için Warsh’ın, gelen ekonomik verilerle uyumsuz para politikaları izlemesi ya da Fed’in enflasyonu düşük ve istikrarlı tutma konusundaki kararlılığına yönelik endişeleri körüklemesi mümkün değil.
‘İnce bir ip üzerinde yürüyecek’
Atlanta Fed Başkanı olarak 2007-2017 yılları arasında Warsh ile birlikte çalışan Dennis Lockhart, Warsh’ın karşı karşıya olduğu zorluğu şöyle tanımladı:
“Başkan Trump’ın taleplerine saygı gösterirken aynı zamanda kurumsal süreçleri de korumaya çalışacak. İnanın bana, bu oldukça zor bir denge olacak. Fed başkanı olarak adeta Fred Astaire gibi dans etmesi gerekecek.”
Faiz indirimi direnci
Ekonominin önümüzdeki yıl beklendiği gibi yoluna devam etmesi halinde, faiz indirimlerine hem Fed içinde hem de dışında ciddi bir direnç oluşabilir. Senato tarafından onaylanması halinde Warsh, ilk Fed toplantısına haziran ayında başkanlık edecek. O zamana kadar ekonomik tablo önemli ölçüde değişmiş olabilir.
Ancak ekonomistlerin tahminleri doğru çıkarsa, büyüme hızlanacak, iş gücü piyasası istikrar kazanacak ve enflasyon yalnızca kademeli olarak gerileyecek. Bu ortamda faiz indirimi için bir alan oluşabilir, ancak Trump’ın istediğinden çok daha yavaş bir tempoda.
Bu tablonun değişmesi için, iş gücü piyasasında politika yapıcıların büyük çoğunluğunun öngördüğünden çok daha belirgin bir zayıflık görülmesi gerekiyor.
Fed içindeki dengeler
Faiz kararları, Washington’daki yedi yönetim kurulu üyesi, New York Fed Başkanı ve dönüşümlü olarak görev yapan dört bölgesel Fed başkanından oluşan 12 kişilik Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) tarafından oylanıyor.
Bu yılki FOMC’de, faizlerin daha fazla düşürülmesine şüpheyle yaklaşan en az üç bölgesel başkan bulunuyor: Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, Dallas Fed Başkanı Lorie Logan ve Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack.
Fed başkanı, faiz ve diğer politika tartışmalarının çerçevesini belirlemede etkili olsa da yalnızca bir oy hakkına sahip. Bu nedenle Warsh’ın, meslektaşlarını ikna etmesi gerekecek. Son yıllarda Fed başkanları, politika görüşlerini net şekilde iletebilmek ve ekonomiyi etkili biçimde yönlendirebilmek için mümkün olan en geniş uzlaşıyı sağlamaya çalıştı.
