Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Dijital İletişim, Medya ve Kamuoyu Yönetimi Sekreteri Ayşe Öztabay, İstanbul Deniz Otobüsleri’nin (İDO) Taşucu–Girne hattında seferlere başlamasıyla birlikte, hatta çalışacak geminin kimliği, teknik özellikleri ve güvenlik değerlendirmelerine ilişkin bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.
İDO’nun 28 Eylül itibarıyla Taşucu–Girne hattında seferlere başlamasını deniz ulaşımında yeni bir alternatif olarak değerlendiren Öztabay, eylül-kasım döneminde iki yönde toplam 49 sefer planlandığını belirtti. Ancak yüzlerce insanın kullanacağı bir hatta sefer gerçekleştirecek geminin hangi teknik ve emniyet değerlendirmelerinden geçirilerek çalışmasına izin verildiğinin kamuoyu tarafından bilinmesi gerektiğini vurguladı. İDO’nun kamuya açık sefer duyurularında geminin adı ve teknik özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilginin yer almadığını ifade etti.
Öztabay, “Bu hatta hangi gemi çalışıyor?” sorusunun açık biçimde yanıtlanması gerektiğini belirterek, geminin adı ve IMO numarası, bayrağı, inşa yılı, gemi tipi, yolcu kapasitesi ve klas kuruluşu gibi temel bilgilerin açıklanmasını istedi.
“SÖZLÜ GÜVENCE DEĞİL, HANGİ BELGELERİN KONTROL EDİLDİĞİNİ BİLMEK İSTİYORUZ”
30 Ağustos’ta aynı Girne–Taşucu hattında Filo Jet’in batmasıyla sonuçlanan ağır deniz kazasının ardından deniz ulaşımında güvenlik ve denetim konularının daha da önemli hale geldiğini belirten Öztabay, yeni hatta çalışacak gemiyle ilgili teknik sürecin şeffaf biçimde ortaya konulması gerektiğini söyledi.
25 Eylül’de Filo Jet soruşturması kapsamında mahkemeye yansıyan bilgilere göre, geminin bodoslama bölümünde daha önce yapılan bir tamiratın Limanlar Dairesi’ne bildirilmediği ve bildirimin yapılması halinde gemiye seyir izni verilmeyeceğinin polis tarafından aktarıldığı basına yansıdı. Soruşturmanın devam ettiğine ve nihai hukuki sorumluluğun yargı sürecinde belirleneceğine dikkat çeken Öztabay, bu gelişmenin deniz ulaşımında teknik denetimlerin ve belgelerin kamuoyu tarafından görülebilmesinin önemini artırdığını belirtti.
Öztabay, “Tam da bu nedenle sözlü güvencelerden çok, hangi teknik değerlendirmelerin yapıldığını ve hangi belgelere dayanıldığını bilmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
“TAŞUCU-GİRNE HATTININ KOŞULLARI AYRICA DEĞERLENDİRİLDİ Mİ?”
Geminin daha önce başka bir hatta çalışmış olmasının tek başına yeterli bir güvence olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Öztabay, Taşucu–Girne hattının kendine özgü operasyon koşullarının ayrıca değerlendirilip değerlendirilmediğini sordu.
Bu kapsamda geminin denize elverişlilik ve emniyet belgelerinin kontrol edilip edilmediğinin, kontrollerin hangi makam tarafından ve hangi tarihte gerçekleştirildiğinin açıklanmasını isteyen Öztabay; geminin operasyon sınırları, rüzgar ve dalga koşulları, olumsuz hava durumunda sefer iptal kriterleri ve nihai kararın hangi makam tarafından verildiği konusunda da kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti.
Öztabay ayrıca, geminin yüksek hızlı gemi statüsünde olması halinde mürettebatın gemi tipi ve rota için gerekli eğitim ve yeterliliklere sahip olup olmadığının açıklanmasını istedi. Acil durumda uygulanacak tahliye prosedürleri, kullanılabilecek limanlar ve Taşucu–Girne hattına özel bir acil durum planının bulunup bulunmadığının da kamuoyuna açıklanması gerektiğini kaydetti.
“İNSANLARIN CAN GÜVENLİĞİ SÖZ KONUSU OLDUĞUNDA YALNIZCA ‘İZİN VERİLDİ’ DENİLMESİ YETERLİ DEĞİLDİR”
Türkiye ve KKTC makamları arasında gemi ve hat özelinde teknik bir değerlendirme yapılıp yapılmadığının da açıklanmasını isteyen Öztabay, varsa bu değerlendirmelere ilişkin rapor ve belgelerin kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.
Öztabay, kamuoyunun bilmek istediği soruları şöyle özetledi:
“Bu gemiyi kim inceledi? Hangi belgeleri kontrol etti? Hangi standartları esas aldı? Taşucu–Girne hattının koşullarını ayrıca değerlendirdi mi? Ve hangi belge ve teknik değerlendirmelere dayanarak bu geminin hatta çalışmasına izin verildi?”
Deniz ulaşımında güvenin yalnızca bir şirketin veya geminin geçmişi üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten Öztabay, geminin teknik durumu, operasyon koşulları ve yapılan denetimlerin belgelenmesinin esas olduğunu vurguladı.
Öztabay, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı ile ilgili yetkili makamlara çağrısını yineleyerek, “Geminin adını açıklayın. Teknik özelliklerini açıklayın. Hangi denetimlerden geçirildiğini açıklayın. Hangi belgelerin kontrol edildiğini açıklayın. Verilen izinlerin hangi teknik değerlendirmelere dayandığını açıklayın” dedi.
30 Ağustos’ta yaşanan ağır deniz kazasının ardından toplumun deniz ulaşımında daha fazla şeffaflık talep etmesinin doğal olduğunu ifade eden Öztabay, “İnsanların can güvenliği söz konusu olduğunda yalnızca ‘izin verildi’ denilmesi yeterli değildir. Kamuoyu, o iznin hangi incelemelere ve belgelere dayanarak verildiğini bilme hakkına sahiptir” ifadelerini kullandı.
