Kıbrıs’ta 1960-1963 yılları arasında faaliyet gösteren Kıbrıs Türk Tarih Kurumu , 63 yıllık aranın ardından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yeniden kurularak çalışmalarına başladı.
Ortaklık temelinde kurulan “Kıbrıs Cumhuriyeti” döneminde, Türk Tarih Kurumu ve ünlü tarihçi Prof. Dr. Halil İbrahim İnalcık’ın katkılarıyla 1960 yılında hayata geçirilen KTTK, Rumların 1963’teki “Kanlı Noel” saldırılarının ardından faaliyetlerini durdurmak zorunda kalmıştı.
Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesinin önemli isimlerinden, eski KKTC Kültür ve Turizm Bakanı İsmail Bozkurt ile Başkent Üniversitesi Kıbrıs Türk Tarihi Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mehmet Balyemez’in girişimleriyle kurum, 63 yıl sonra yeniden canlandırıldı.
Yapılan ilk genel kurulda KTTK Başkanlığına seçilen İsmail Bozkurt, topluma tarih bilincini aşılamak ve Kıbrıs özelindeki akademik çalışmalara odaklanmak amacıyla kurumu yeniden hayata geçirdiklerini belirtti. KKTC’de uzun süredir bir tarih kurumunun eksikliğinin hissedildiğini ifade eden Bozkurt, eski kurumu canlandırma çabalarının sonuçsuz kalması üzerine KTTK’yi şimdilik kamu yararına dernek statüsünde kurduklarını açıkladı.
Bozkurt, öncelikli hedeflerinin “1. Kıbrıs Türk Tarih Kurultayı”nı düzenlemek olduğunu kaydederek, ilerleyen süreçte tarih yayınları, süreli bir tarih dergisi ve kitap projelerini hayata geçirmeyi planladıklarını aktardı.
“Hedefimiz Tarih Belleğini Canlandırmak”
Kurumun çalışmalarında kararlı olduklarını vurgulayan Bozkurt, şu ifadeleri kullandı
“Bizim ana hedefimiz, Kıbrıs Türk halkının tarih belleğini canlandırmaktır. Biz maalesef KKTC olarak, kendi halkımıza, kendi çocuklarımıza tarihimizi anlatamadık. Bu, bir boşluktur. Bu boşluğu er geç kapatmamız gerekmekteydi. Bunu ırkçı ve intikamcı bir yaklaşımla demiyorum. Bizim tarihimizi bilmemiz lazım. Biz bu alanda çalışmalar yapacağız.”
KTTK Yönetim Kurulu Üyesi tarihçi Hatice Özler Şahin de kurumun yeniden faaliyete geçmesinin KKTC için büyük bir gereklilik olduğunu belirtti. Şahin, Türk devletlerindeki benzer kurum ve enstitülerle ortak bilimsel çalışmalar yürütmeyi hedeflediklerini, Kıbrıs Türklerinin tarihi gerçeklerini araştırarak genç nesillerde tarih bilinci oluşturmak için çalışacaklarını ifade etti.
Kıbrıs Sorununun Akademik Boyutu
Başkent Üniversitesi Kıbrıs Türk Tarihi Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mehmet Balyemez ise Kıbrıs sorununun en büyük eksikliğinin, tarihi gelişmelerin çok boyutlu olarak ortaya konulamaması ve tarafların olayları yalnızca kendi pencerelerinden değerlendirmesi olduğunu dile getirdi.
Balyemez, Rum tarafının iddialarına değinerek şunları kaydetti
“Rumlar, Kanlı Noel saldırılarının Türkler tarafından yapıldığını ve Ortaklık Kıbrıs Cumhuriyeti’ni Türklerin dağıttığını ileri sürerken Kıbrıs sorununun 1974 yılındaki Barış Harekatı ile başladığını iddia etmişler ve Batılı devletler ile kamuoyunu da bu yönde etkilemeyi başarmışlardır.”
Gerçeklerin bu iddialardan çok farklı olduğunu vurgulayan Balyemez, KTTK’nin kuruluş amaçlarından birinin de düzenlenecek bilimsel etkinliklerle Ada’da yaşanan sorunları akademik düzeyde tartışmaya açmak olduğunu belirtti. Balyemez, Rum ve Yunan bilim insanları başta olmak üzere farklı ülkelerden katılımcıların yer alacağı tarafsız platformlar oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Ayrıca, Kıbrıs Türklerinin mücadele tarihinin Türk eğitim sisteminde yer alması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu ile temaslarda bulunmanın da öncelikli hedefleri arasında yer aldığını sözlerine ekledi.
