İran’ın ABD tarafından kullanılan İngiliz askeri üslerini “meşru hedef” ilan etmesinin ardından İngiltere Hükümeti, ülkenin her türlü saldırıya karşı kendisini savunmaya hazır olduğunu açıkladı.
TRT Haber’in BBC’den aktardığı bilgilere göre İngiltere, ABD personel ve uçaklarına ev sahipliği yapan üslerinden “savunma” amaçlı operasyonlar düzenlenmesine onay verirken, İran’a yönelik doğrudan saldırı operasyonlarında ABD ile iş birliği yapmayı reddetti.
İran Dışişleri Bakanlığı, İngiltere’nin ABD ile hareket ederek “suç ortağı” olduğunu öne sürdü. İran Devrim Muhafızları Ordusu da ABD’ye askeri destek sunan her ülkenin “sonuçlardan ve yansımalardan sorumlu olacağını” bildirdi. Bu açıklamalar, ABD’nin İran’daki hedeflere üst üste 13. gecede de hava saldırısı gerçekleştirdiği sırada yapıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, savaşa yeterince destek vermediği gerekçesiyle İngiltere hükümetini ve eski Başbakan Sir Keir Starmer’ı eleştirirken, İran tarafı da İngiltere’yi askeri harekatın tarafı olarak konumlandırmaya çalıştı.
İngiliz Üsleri ABD Operasyonlarında Kullanılıyor
Mart ayında, ABD ve İsrail öncülüğündeki savaşın başlamasından birkaç gün sonra; Körfez ülkelerine ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere saldırmak için kullanılan İran askeri altyapısını hedef almak üzere ABD’ye Gloucestershire’daki RAF Fairford ve Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üslerini kullanma izni verilmişti.
Söz konusu politika, ABD ile yapılan anlaşmanın uzatılması kararı kendisine iletilen yeni Başbakan Andy Burnham tarafından da değiştirilmedi.
İran Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı’nda yer alan haberde, “ABD bombalama görevlerinin RAF Fairford üssünden kalktığı” iddia edildi. İngiltere Savunma Bakanlığı ise üssün bu hafta İran’a yönelik operasyonlarda ABD tarafından kullanılıp kullanılmadığına ilişkin sorulara yorum yapmadı.
İran’ın tehditlerine yanıt veren İngiltere hükümet sözcüsü, “Silahlı Kuvvetlerimiz, ister kendi topraklarımızda ister yurt dışından gelsin, İngiltere’yi her türlü saldırıdan korumaya hazırdır. İngiltere kendisini 24 saat savunmaya hazırdır” ifadelerini kullandı.
Sözcü, NATO müttefikleriyle yakın iş birliği içinde çalışılarak hava ve füze savunmasına kademeli bir yaklaşım işletildiğini ifade etti. Ayrıca İngiltere’nin çatışmaya yaklaşımının değişmediğini, uluslararası hukuka uygun hareket ederek ve daha geniş bir çatışmaya çekilmeyerek halkı, çıkarları ve müttefikleri savunmaya kararlı olunduğunu belirtti.
Saldırı Geçmişi ve Menzil Tartışmaları
Savaşın 28 Şubat’ta başlamasından kısa süre sonra İran’ın Londra Büyükelçisi Seyid Ali Musavi, İngiltere’nin savaşa katılması halinde İran’ın “meşru müdafaa hakkına” sahip olacağını ve çatışmaya katılma konusunda “çok dikkatli olması gerektiğini” ifade etmişti.
İran, 19 Mart’ta Chagos Adaları’nda bulunan İngiltere’nin Diego Garcia üssüne iki balistik füze fırlatmış; füzelerden birinin uçuş sırasında arızalandığı, diğerinin ise ABD savaş gemisi tarafından düşürüldüğü bildirilmişti.
İran’dan yaklaşık 3 bin 600 kilometre uzaklıktaki takımadalara İran’ın ulaşabilecek füzeleri olup olmadığı konusunda o dönemde tartışmalar yaşanmıştı. Aynı ay İsrail, İran’ın 4 bin kilometre menzile sahip füzeleri bulunduğunu, bunun teorik olarak İngiltere ve kıta Avrupası ülkelerine ulaşabileceğini iddia etmişti. Ancak dönemin Konut Bakanı Steve Reed, İranlıların İngiltere’yi hedef aldığına veya bunu yapabileceklerine dair spesifik bir değerlendirme bulunmadığını söylemişti. Analistler de ABD saldırılarıyla zayıflatılan İran füze cephaneliğinin güvenilirliği ve isabet oranı konusunda şüphelerini dile getiriyor.
İran son aylarda ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine saldırılar düzenlerken, Hürmüz Boğazı’ndaki sivil gemilere yönelik saldırılar da bu kritik deniz yolunu kapatmıştı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı , İran’a yönelik 13. gece saldırılarının tamamlandığını; Hürmüz Boğazı’nın geçişe açık kaldığını ve ticari gemilerin ABD askeri desteğiyle ilerlemeye devam ettiğini bildirdi.
