Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), yolsuzluğu ortaya çıktıktan sonra soruşturmak yerine, daha ortaya çıkmadan önlemeyi hedeflediğini belirttiği “Yolsuzlukla Mücadele Stratejisi”ni kamuoyuna sundu.
Strateji; bağımsız çalışacak Yolsuzlukla Mücadele Otoritesi’nin kurulmasından mal beyanlarının etkin denetimine, elektronik ihaleden gerçek faydalanıcı siciline, ihbarcıların korunmasından kamu arazilerinin şeffaf yönetimine kadar kapsamlı bir kurumsal dönüşüm öngörüyor.
Stratejide üç temel hedef; geçmişteki ciddi iddiaların hukuk içinde araştırılması, gelecekte yolsuzluğu caydıracak bir sistem kurulması ve toplumda yerleşmeye başladığı belirtilen “rüşvetsiz iş olmaz” algısının değiştirilmesi olarak sıralandı.
İNCİRLİ: “AMAÇ BİR HESAPLAŞMA DEĞİL”
CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, ülkede yolsuzluk, kayırmacılık ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin ciddi bir güven sorunu bulunduğunu savunarak, hazırlanan planın geçmişteki iddiaların araştırılması kadar gelecekte yolsuzluğu caydıracak mekanizmaların kurulmasını da hedeflediğini söyledi.
İncirli, “Yolsuzlukla mücadeleyi yalnızca suç işlendikten sonra başlayan bir soruşturma meselesi olarak görmüyoruz. Yolsuzluğu önleyen, ortaya çıkaran, soruşturan, kamu zararını geri alan ve dürüstlüğü kamu yönetiminin temel standardına dönüştüren bir sistem kuracağız” dedi.
Kuralların iktidara, muhalefete, seçilmişe, atanmışa ve kamu ile iş yapan herkese aynı biçimde uygulanması gerektiğini belirten İncirli, “Amaç bir hesaplaşma değil; kamu kaynaklarını koruyan, dürüst kamu çalışanını güçlendiren, hukuka güveni yeniden kuran ve toplumun itibarını yükselten bir yönetim düzenidir” ifadelerini kullandı.
KİŞİ: “NE YAPACAĞIMIZI BİLEREK GELECEĞİZ”
CTP Genel Sekreteri Mehmet Kale Kişi de partinin hazırlık sürecinin yalnızca iktidar değişikliğine değil, bir yönetim programına dayandığını söyledi.
Kişi, “Bizim hedefimiz yalnızca iktidarın değişmesi değil, iktidara neyi, nasıl yapacağımızı bilerek geleceğiz. Sorunları tespit etmekle yetinmeyecek, çözüm üretecek ve bu çözümleri hayata geçireceğiz” dedi.
Yolsuzlukla Mücadele Stratejisi’ni CTP milletvekilleri Fazilet Özdenefe ve Ürün Solyalı anlattı. Sunuma Emine Dizdarlı ve Ayşegül Baybars da katıldı.
ÜÇ AYAKLI KURUMSAL MODEL
CTP’nin stratejisi üç temel kurumsal ayak üzerine kuruldu.
İlk olarak Sayıştay, Ombudsman, Maliye Teftiş, Mali Suçlar birimleri ve Merkezi İhale Komisyonu gibi mevcut kurumların bağımsızlık, personel, dijital altyapı ve raporlama kapasitesinin geliştirilmesi öngörülüyor.
İkinci olarak kamu ihaleleri, mal bildirimi, çıkar çatışması, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi, gerçek faydalanıcı bilgisi ve ihbarcı korumasındaki yasal ve uygulamadaki boşlukların kapatılması hedefleniyor.
Üçüncü olarak ise Başbakanlık Denetleme Kurulu’nun bağımsız Yolsuzlukla Mücadele Otoritesi’ne (YMO) dönüştürülmesi planlanıyor.
YOLSUZLUKLA MÜCADELE OTORİTESİ ÖNERİSİ
Stratejiye göre Yolsuzlukla Mücadele Otoritesi hiçbir bakana veya Başbakana bağlı olmayacak. Kurum hangi konuyu inceleyeceğine kendisi karar verecek, Meclis’e ve kamuoyuna rapor sunacak ve suç delili içeren dosyaları doğrudan Başsavcılığa gönderecek.
Otoritenin araştırma, önleme ve bilinçlendirme olmak üzere üç temel işlevi bulunması; başkanının açık ve şeffaf bir süreçle Meclis tarafından seçilmesi ve yeniden atanma imkânı olmaksızın yedi yıllık tek dönem görev yapması öngörülüyor.
MAL BEYANLARI AKTİF OLARAK DENETLENECEK
Stratejide mal beyanlarının yalnızca alınması değil, aktif olarak doğrulanması ve risk tespit mekanizmasına dönüştürülmesi hedefleniyor.
Seçilmişlerle mali ve idari yetki sahibi atanmışların beyanlarının dijital ortamda alınması; yasal yetki ve kişisel veri güvenceleri çerçevesinde tapu, vergi, şirket ve banka kayıtlarıyla çapraz kontrol yapılması; açıklanamayan mal varlığı artışlarının incelenmesi ve çıkar çatışması bildirimlerinin aynı sistem içerisinde değerlendirilmesi planlanıyor.
E-İHALE VE KAMU ARAZİLERİNDE AÇIK KAYIT
Kamu ihalelerinde zorunlu ve izlenebilir e-ihale sistemine geçilmesi, ihaleye katılan şirketlerin gerçek faydalanıcılarının açıklanması ve ihale ilanından sözleşmenin tamamlanmasına kadar sürecin kamu tarafından izlenebilmesi öngörülüyor.
Kamu arazilerinde ise vatandaşların devletin hangi araziyi kime, hangi bedelle, ne kadar süreyle ve hangi gerekçeyle verdiğini görebileceği erişilebilir bir e-kayıt düzeni hedefleniyor.
İHBARCILAR İÇİN YASAL KORUMA
CTP’nin planında, yolsuzluk veya ciddi usulsüzlükleri bildiren kamu ve özel sektör çalışanlarının korunması da yer alıyor.
Güvenli ve gerektiğinde anonim ihbar sistemi kurulması, kamu yararına bildirim yapan kişilerin mesleki ve idari misillemelere karşı yasal güvence altına alınması öngörülüyor.
Sayıştay’ın kamu mali yönetim sistemlerine doğrudan okuma erişimiyle sürekli denetim yapabilmesi, raporlarının otomatik yayımlanması ve Başsavcılığa gönderilen dosyaların akıbetinin kamuya açık biçimde takip edilmesi de planlanan düzenlemeler arasında bulunuyor.
İLK 100 GÜNDE GÖREV GÜCÜ, İLK YIL SONUNDA BAĞIMSIZ OTORİTE
Strateji kapsamında ilk 100 gün içerisinde Yolsuzlukla Mücadele Görev Gücü’nün faaliyete geçirilmesi, gerekli yasal düzenlemelerin hazırlanması ve YMO Başkanının seçim sürecinin başlatılması hedefleniyor.
Bağımsız Yolsuzlukla Mücadele Otoritesi’nin ise 12’nci ayın sonunda çalışmaya başlaması planlanıyor.
İlk yıl içerisinde ayrıca mal beyanı ve çıkar çatışması reform paketinin Meclis’e sunulması, Kamu İhale Yasası reformunun hazırlanması, Gerçek Faydalanıcı Sicili çalışmalarının başlatılması, Sayıştay ve Maliye Teftiş’in güçlendirilmesi, ihbarcı koruma yasasının hazırlanması, kamu kurumlarının ilk Yolsuzluk Risk Haritası’nın çıkarılması ve “Dürüst Yönetim Portalı”nın kurulması hedefleniyor.
