Avrupa Birliği liderleri, üyelik süreci devam eden aday ülkelere tam üyelik gerçekleşmeden önce bazı ekonomik ve siyasi avantajlar sunulmasını öngören yeni bir yaklaşımı tartışmaya başladı.
Politico’nun haberine göre, Fransa ve Almanya tarafından hazırlanan bu öneri, Karadağ’ın Tivat kentinde düzenlenen liderler zirvesi öncesinde masaya yatırıldı.
Batı Balkan Ülkelerine Gözlemci Statüsü ve Tek Pazar Erişimi
Söz konusu öneri kapsamında, Batı Balkanlar’daki aday ülkelerin üyelik süreçlerini tamamlarken AB kurumlarında gözlemci statüsü elde etmeleri ve Birliğin Tek Pazarı’na sınırlı erişim sağlamaları planlanıyor.
Zirve sonrası açıklamalarda bulunan Estonya Başbakanı Kristen Michal, aday ülkelere yönelik taahhütlerin yerine getirilmesi gerektiğini vurgulayarak, bu önerinin üzerinde tartışılmaya değer olduğunu belirtti. Michal, reformların ve üyelik çalışmalarının somut sonuçlar vermesinin aday ülkelerin motivasyonunu artıracağını ifade etti.
Ülkelerden Farklı Tepkiler
Batı Balkanlar bölgesinde yer alan Arnavutluk, Bosna Hersek, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan uzun süredir AB üyeliği için müzakerelerini sürdürüyor. Düzenlenen son zirvede liderler, genişleme sürecinin daha hızlı ilerlemesi gerektiği konusunda fikir birliğine varmıştı.
Ancak öneriye yönelik aday ülkelerden farklı tepkiler geliyor. Zirveye ev sahipliği yapan Karadağ, tam üyelikten daha düşük düzeyde bir entegrasyon modeline dahil edilmek istemediğini net bir şekilde bildirdi.
Buna karşın, bazı aday ülkeler tam üyelik öncesinde sunulacak ekonomik avantajlardan yararlanma fikrine sıcak bakıyor. Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, daha önce yaptığı açıklamada kademeli entegrasyon yaklaşımını “iyi bir fikir” olarak nitelendirmişti.
