Kıssadan hisse tabii anlayana…

Denetimin, suç ve cezanın adaletli uygulandığı ülkelerde, bir suç işlediğinizde bunun yanınıza kar kalmayacağını bilirsiniz. Peki, bizim ülkemizde böyle bir şeyi söyleyebilir miyiz?

23 Ağustos 2019 - 11:00

Ülkede sahtekârlığın, hırsızlığın, üçkâğıtçılığın, açıkgözlüğün hadi hesabı yok. Gazeteleri açıyorsunuz sayfalarca suç haberleri ile dolu, Televizyonlara bakıyorsunuz keza orda da durum aynı. Bu hale nasıl geldik? Sorusuna yanıt bulmak için saatlerce tartışabiliriz. Pek çok sebebi var çünkü…

Amerikalı suç psikoloğu Philip Zimbardo bundan tam 50 yıl önce bir deney gerçekleştirmiş. Kısaca sizinle bu deneyi paylaşmak istiyorum. Böylelikle bugün çığ gibi büyüyen ve yelpazesi her geçen gün genişleyen suç olaylarını çok daha sağlıklı analiz edebiliriz diye düşünüyorum. Zimbardo suç oranının yüksek olduğu Bronx ve daha yüksek yaşam standartlarına sahip Palo Alto bölgelerine birer tane araç bırakmış. Bu araçlarda plaka yok ve kaputları da aralıklı bir şekildedir. Sonrasında, gizli kamera ile neler olduğunu takip etmiş. Bronx’taki araç 3 gün içinde tamamen yağmalanmış ancak diğerine kimseler dokunmamış.  Buna müteakip, Zimbardo ile iki öğrencisi hiç zarar verilmemiş aracın yanına giderek çekiçle camını kırmışlar. Burada dikkat çeken ise daha ilk darbede çevreden geçen insanların olaya müdahil olmasıdır. Peki, bu deneyin amacı neydi? ‘ilk camın kırılmasına yahut çevreyi kirleten ilk duvar yazısına izin verilmesi, kötü gidişatı kaçınılmaz hale getirecek’ olduğu teorisini desteklemekti.

Bu teori çerçevesinde ülkemize baktığımızda, herhangi bir suç ilk işlendiği anda gerek toplum gerekse ilgili birimler gereken tepkiyi verdi mi? Bizler tepki vermekten aciz kaldık. Bir suça, bir yanlışa, bir kural ihlaline tanıklık ettiğimiz zaman başımızı çevirip, yolumuza devam ettik. Denetlemesi ve gerektiğinde cezai müeyyide uygulaması gereken birimler yanlışları görmezden geldi. Suçları, yanlışları ve ihlalleri içselleştirdik, normalleştirdik, bana dokunmayan yılan bin yaşasın dedik. Bu şekilde devlet kurumları yozlaştı, ülke suç cenneti olup çıktı.

Denetimin, suç ve cezanın adaletli uygulandığı ülkelerde, bir suç işlediğinizde bunun yanınıza kar kalmayacağını bilirsiniz. Peki, bizim ülkemizde böyle bir şeyi söyleyebilir miyiz? Bizler bir suç işlediğimizde,  suç ve ceza’dan çok ahbap-çavuş ilişkisi, partili olma ilişkisi ve nice çarpık ilişkiler hâkimdir.  ‘Nasıl olsa bir yerden torpil bulur yırtarım’, ‘bana bir şey olmaz’ gibi toplumu derinden sarsan, suça teşvik eden bir şark zihniyetine sahip olduğumuz için bugün dertlerimize yeni dertler ekleyerek sorunlar yumağı içerisinde boğulmaya devam ediyoruz.

Etiketler

Diğer Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı