Kara para aklama riski sürüyor

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Uluslararası Narkotik Kontrol Strateji Raporu'nda (INCSR), ‘Kuzey Kıbrıs’ın, para aklama ve diğer finans suçlarıyla etkili mücadele konusunda hala eksiklikleri bulunduğuna işaret edildi.

Uluslararası Narkotik Kontrol Strateji Raporu’na (INCSR) göre, “Kuzey Kıbrıs”ın kara para aklanması riskine karşı etkili koruma sağlayacak gerekli yasal ve kurumsal yapılanmasında ciddi eksiklikleri var.

Raporda, KKTC’nin sadece Türkiye tarafından tanındığı hatırlatılarak, Kuzey Kıbrıs’ın da Kıbrıs Cumhuriyeti (Kıbrıs Rum Yönetimi) ve Türkiye ile birlikte kara para aklama ve diğer finans suçları konusunda, “Endişe Kaynağı Ülke ve Bölgeler” kapsamında olduğuna yer verildi.

Kuzey Kıbrıs, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 2019 Uluslararası Narkotik Kontrol Strateji Raporu’nda (INCSR 2019) geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da “Kıbrıs’ın Kıbrıslı Türkler Tarafından Yönetilen Bölgesi” başlığıyla ‘Kıbrıs Cumhuriyeti’nin alt başlığında gösterildi.

Bu yılki raporda ilk kez, Birleşmiş Milletler (BM) kontrolündeki ara bölge genelinde insan kaçakçılığı ve yasa dışı uyuşturucu ticaretine yer verilmesi özellikle dikkat çekti.

CASİNOLAR CASİNOLAR

Raporda Kıbrıslı Türk yetkililerin, bazı önemli eksikliklerin giderilmesine yönelik adımları olsa da, “yasaların” kara para aklamayı etkili bir şekilde önlemede yetersiz kaldığına işaret edildi.

Rapordaki bu ifadeler, “Kara para aklamayı etkili bir şekilde önleme konusunda zorluklar var. Casinolar (kumarhane sektörü) ve offshore bankacılık sektörü (ve offshore şirketler) kara para aklama konusunda endişe kaynağı olmaya devam etmektedir” cümleleriyle desteklendi.

Ayrıca, “Düzenlenmemiş kurallarla borç para verenler” (tefeciler) ve “döviz büroları” da kara paranın aklanması açısından endişe verici alanlar olarak gösterildi.

7 OFFSHORE BANKA, 411 OFFSHORE ŞİRKET

    Raporda, offshore bankacılık (Uluslararası Bankacılık Birimi-UBB) sektörünün kara para aklama riski oluşturduğu bir kez daha vurgulanırken, Kasım 2018 itibarıyla, “Merkez Bankası” tarafından kontrol edilen 7 offshore (UBB) banka yanında, 411 de offshore şirketin faaliyet gösterdiği belirtildi.

Kıbrıslı Türk makamların, sadece Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyeleri veya Türkiye’nin bir offshore şubesini “yerel olarak işletmeleri için” yetkilendirilmiş bankalara izin verdiği kaydedildi. Bilindiği gibi, offshore bankaların kuzeyde yaşayan vatandaşlarla çalışma yetkisi yok ve bankacılık işlemlerinde nakit üzerinden çalışamıyorlar.

Gazimağusa’da “Serbest Limanlar ve Serbest Bölgeler Kanunu” ile düzenlenen bir “serbest liman ve serbest bölgenin” bulunduğuna yer verilen raporda, bu bölgede endüstriyel imalat ve üretim; malların depolanması ve ihracatı; malların montajı ve onarımı; gemilerin inşası, onarımı ve montajı ile bankacılık ve sigorta hizmetleri üzerinde faaliyet gösterildiği anlatıldı.

Raporda, Birleşmiş Milletler (BM) kontrolündeki ara bölge genelinde insan kaçakçılığı, yasadışı uyuşturucu tütün, alkol, et ve taze ürün kaçakçılığının yapıldığının da rapor edildiği anlatıldı.

Ayrıca, fikri mülkiyet hak ihlallerinin yaygın olduğu, bu konuda herhangi bir yasal çerçeve bulunmadığı ve gözlük, giyim, ayakkabı ile DVD/CD gibi ürünlerin korsan üretimlerinin kolayca satışa sunulduğu bir kez daha rapor edildi.

Bilindiği gibi, “KKTC” herhangi bir FSRB’ye (Bölgesel Mali Eylem Kontrol Birimi) bağlı olmadığı için, normal değerlendirme kapsamında değil, bu durum da “korsan” ürün faaliyetlerini kolaylaştırıyor.

40 KARA PARA AKLAMA SORUŞTURMASI YAPILDI

Raporun son bölümünde uygulama sorunları ve yorumlar kısmı yer alırken, “Kıbrıslı Türklerin idare ettiği alan, kara para aklamayı önlemek ve bunlarla mücadele etmek için gerekli yasal ve kurumsal çerçeveye sahip değil” ifadesi kullanıldı.

Raporun söz konusu kısmında yer alan dikkat çekici ifadeler şöyle:

“Son yıllarda, kıyı ve deniz bankacılığı sektörlerini ve kumarhaneleri daha iyi düzenleyen “yasaların” geçirilmesiyle ilerleme kaydedilmiş olsa da, bu ‘statüler’ yeterince uygulanmıyor.

   ‘KKTC Merkez Bankası’ yerli, yabancı ve özel bankaları denetler ve düzenler. Bölgede, Kıbrıslı Türklerin idare ettiği, bunlardan 17’si Kıbrıslı Türklerin, beşi de Türkiye’deki bankaların şubeleri olan 22 banka bulunmaktadır.

   Kuzey Kıbrıs’taki Mali İstihbarat Birimi (Financial İntelligence Unit – FIU), Ocak ve Kasım 2018 arasında, 2 bin 389 Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) aldığını ve para aklama ile ilgili 40 kovuşturmaya katıldığını bildirdi. Kasım 2018 itibarıyla ŞİB sayısı 515, para aklama ile ilgili kovuşturma sayısı da 7 adet idi.”

GÜNEY DE ABD’NİN ‘GRİ LİSTESİ’NDE

Öte yandan, Güney Kıbrıs INCSR raporunda kara para aklama konusunda ‘gri liste’de gösterilirken, bankacılık, kumarhane ve altın pasaportlara özellikle atıf yapıldı.

Güney Kıbrıs’ın 2008-2017 döneminde yatırım karşılığı pasaport (altın pasaport) uygulaması çerçevesinde 5 milyar 700 milyon dolar elde ettiğine dikkat çekilen raporda, “bazı iyileştirmeler yapılmasına karşın, yasa dışı gelirlerin aklandığı tehlikeli programlardan” söz edildi.

Rum basınında yer alan haberlere göre, ABD, kumarhane girişimlerinden dolayı kara para aklama konusunda Güney’i yeniden mercek altına aldı. Gazeteler, Güney Kıbrıs’ın 2017 ve 2018’in önemli kara para bölgeleri listesinde tutulduğunu yazdı.

Rusya ve Ukrayna’dan suç örgütlerinin Rum bankalarını yasadışı yoldan elde ettikleri paraları aklamak için kullandığı belirtilen raporda, milyon euroluk yatırım yapılarak 2021’de tamamlanması beklenen kumarhane inşa edilmekte olduğuna işaret edildi ve “şans oyunları alanının yeni zafiyet noktaları oluşturabileceğine” dikkat çekildi.

Raporda, Güney Kıbrıs için “Kıbrıs para-finans sistemi yerli ve yabancı suç örgütleri veya suçluları tarafından kara para aklanması açısından zayıftır” ifadeleri yer aldı.

BM Barış Gücü’nün denetimi altında bulunan ara bölgenin “önemli kanunsuzluk yuvası” olarak addedildiği raporda, “BM’nin güvenlik bölgesinin tamamında yasa dışı insan, uyuşturucu, tütün, alkol, et ve taze ürün dolaşımı mevcut” denildi.

LİSTEDE HANGİ ÜLKELER VAR?

INCSR raporuna göre 2018’de kara para aklama riski taşıdığı tespit edilen ülkelerin listesi şöyle:

Güney Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs, Türkiye, Afganistan, Amerika Birleşik Devletleri, Antigua ve Barbuda, Arjantin, Arnavutluk, Aruba, Azerbaycan, Bahamalar, Barbados, Belçika, Belize, Benin, Birleşik Arap Emirlikleri,  Birleşik Krallık, Bolivya, Bosna Hersek, Brezilya, Burma, Cape Verde, Cayman Adaları, Cezayir, Curacao, Çin, Kolombiya, Dominik Cumhuriyeti, Dominik, Ekvador, El Salvador, Endonezya, Ermenistan, Fas, Filipinler, Gana, Guatemala, Guyana, Gürcistan, Haiti, Hindistan, Hollanda, Honduras, Hong Kong, İran, İspanya, İtalya, Jamaika, Kanada, Kazakistan, Kenya, Kosta Rika, Küba, Laos, Liberya, Makao, Malezya, Meksika, Mozambik, Nijerya, Nikaragua, Özbekistan, Pakistan, Panama, Paraguay, Peru, Rusya, Saint Lucia,  Saint Vincent ve Grenada Sırbistan, Senegal Saint Maarten, St. Kitts & Nevis, Surinam, Tacikistan, Tanzanya, Tayland, Trinidad ve Tobago, Ukrayna, Venezuela, Vietnam, Virgin Adaları.

Etiketler

Diğer Haberler

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı