Güneyin ekonomisi için tehlike çanları çalıyor

Korona krizi ekonomiyi derinden etkileyecek. Kriz doğalgaz araştırmalarını da vurdu.

Tüm Kıbrıs’ı etkisi altına alan korona adanın güneyinde ekonomiyi ve doğal gaz araştırmalarını derinden etkiliyor. Uluslararası derecelendirme kuruluşları Kıbrıs ekonomisi ile ilgili olarak karamsar beklenti içerisine girerken, yabancı enerji şirketleri ada etrafındaki faaliyetlerini 2021 yılına dek rafa kaldırıyor.

Geçtiğimiz saatlerde Rum ve yabancı basına yansıyan son bilgilere göre, uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s Kıbrıs bankacılık sistemine bakışını koronavirüs salgınının neden olduğu yaygın ekonomik bozulmanın etkisini yansıtacak şekilde pozitiften istikrarlıya değiştirdiğini açıkladı.

Moody’sin karamsar tablosu genel anlamda Nikos Anastasiadis hükümeti’nin beklentileri ile örtüşürken, Kıbrıs Rum tarafını zor durumda bırakan bir yeni gelişme de geçtiğimiz saatlerde enerji alanında yaşandı.MOODY’İN UYARISI VE ÖNGÖRÜSÜ

Moody’s Kıbrıs ekonomisinin geleceği ile ilgili yeni açıklamasında, “Geniş kapsamlı olarak sivil ve ticari duruşların durdurulmasının bu yıl ekonomik bir gerilemeyi tetiklemesini bekliyoruz. Bu da kredi eğilimini tersine çevirecek ve bankaların karlılığını yıpratacaktır”, mesajını verdi.

Moody’s hükümetin ve merkez bankasının destek tedbirlerinin Kıbrıslı işletmelerde ve hanelerdeki uzun vadeli ekonomik zararı sınırlayacağını ve “2021’de ekonomik faaliyette sağlıklı bir toparlanma olabileceğini” de kaydetti.

Ajans, koronavirüs salgını ve yayılmasını kontrol etme çabalarının özellikle turizm endüstrisini etkilendiği, genel anlamada ticari faaliyetlerde bir gerilemeye yol açtığı için ekonominin 2020 yılında yüzde 6 oranında daralmasını beklediğini belirtti.

“Yüksek özel sektör borcu borçlular üzerindeki baskıyı artıracaktır. Mali önlemler ve merkez bankası desteği yine de daha geniş ekonomi üzerinde daha ciddi olumsuz bir etkiyi önleyecektir”, denilen ilgili açıklamada krizin tam etkisinin bu aşamada değerlendirilemeyeceğini ve pandeminin süresine bağlı olacağını vurgulandı.

Uluslararası kuruluşa göre ekonomik aktivite yılın ikinci yarısında kademeli olarak normale ve ekonomi 2021’den itibaren sağlıklı büyüme oranlarına geri dönecek.

ENERJİ ALANINDA DA OLUMSUZ GELİŞMELER VAR

Koronanın Kıbrıs ekonomisinde yarattığı olumsuz etkiler yetmezmiş gibi Lefkoşa’nın güneyine son saatlerde enerji sektöründen de olumsuz bilgiler yansıyor. Kıbrıs açıklarında faaliyet gösteren birçok uluslararası enerji devi faaliyetlerini 2021 yılına dek askıya alma kararı alıyor.

Son bilgilere göre Exxon Mobil, Rum tarafına Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesindeki 10 numaralı blok imtiyazında planlanan faaliyetini erteleyeceğini bildirdi.

Rum Enerji Bakanı Yiorgos Lakkotripis, ExxonMobil tarafından, Eylül 2021’e dek, 10. Blokta, Glafkos olarak adlandırılan alanda, faaliyet gerçekleştirilmeyeceği konusunda yazılı olarak bilgilendirildiğini doğruladı.

Tahmini olarak 5 ila 8 trilyon metreküp gaz içeren Glafkos rezervuarı, Kıbrıs’ın bugüne kadarki en büyük gaz keşfini teşkil ediyor. Bölgede planlanan ekspertiz sondajının, şirketin gelecek planlamalarında etkili olacağı öngörülüyor.

Normal şartlar altında söz konuşu bölgede ilk sondajın bu Yaz yapılması beklenmekteydi. Aynı bölgede, 2020 sonu veya 2021 başı için planlanan ikinci bir değerlendirme sondajı da benzer şekilde 2022’nin başına ertelendi.

“KESİNLİKLE BİR GECİKME GÖRECEĞİZ”

“Birkaç gün önce, (şirket yetkilileri) salgınla ilgili durum ve uluslararası piyasalardaki durum nedeniyle sondajın 12 ay ertelemek zorunda kaldıklarını bize bildirdiler; Öte yandan, iyi haber şu ki, (ExxonMobil) Kıbrıs’taki taahhütlerine bağlı kalmaya devam ediyorlar” şeklindeki son gelişme ile ilgili açıklamayı Lakkotripis yerel bir televizyon kanalına geçtiğimiz saatlerde gerçekleştirdi.

Rum bakan ayrıca, konu ile ilgili olarak “Kesinlikle bir gecikme göreceğiz, Kıbrıs’ta bu yıl için beşe kadar sondaj ve önümüzdeki iki yıl boyunca dokuz adete kadar sondaj planladığımızı hatırlıyorsunuz. İlk planlanan sondaj Nisan ayı sonunda ENI ve Total tarafından gerçekleştirilmiş olacaktı ve bu şirketler bu yıl için üç kuyu ve [önümüzdeki iki yıl boyunca] toplam altı kuyu açmayı planlıyordu. Bu programın da koronavirüs nedeniyle etkileneceğini tahmin ediyorum, çünkü bu durumlarda mürettebatın hareket etmesi çok zor” açıklamasında da bulundu.

Ekonomideki daralma ile beraber kazı ve sondaj çalışmalarının rafa kaldırılması Nikos Anastasiadis Hükümeti kamu maliyesi açısından oldukça zor bir durumda bırakıyor. Hatırlanacağı üzere Rum liderliği geçtiğimiz on yıl boyunca enerji alanında elde edilecek gelirlerle ekonomik krizin geride bırakılabileceği iddiasını gütmüştü.Yeni gelişmeler ayrıca son yıllarda İsrail-Kıbrıs-Yunanistan-İtalya arasında gündeme gelen planların geleceğini de belirsizliğe itiyor. ExxonMobil’in yeni kararı sonrasında EastMed boru hattı projesinde ciddi gecikmeler yaşanması bekleniyor.

Diğer Haberler

Başa dön tuşu