Ekonomik hayat: yaşananlar ne yapılması gerektiğini öğretiyor aslında!

Ekonomi pastası küçülüyor. Hepimiz olumsuz şekilde etkileneceğiz. Bu sorunu aşabilmek için yaratıcı ve cesaretli olmak gerekiyor.

17 Eylül 2019 - 11:00

Kuzey Kıbrıs Türk ekonomisi ne ile dönüyor? Bu soruya yanıt verebilmek için KKTC ekonomisini kısmen de olsa “kapalı bir sistem” olarak düşünmek ve bu sisteme giren ve çıkan değerlerin karşılaştırmasını yapmak gerekir.

Yurt dışından Kuzey Kıbrıs’a akan paranın kaynağı, turizm, yükseköğretim ve konut satışı gelirleri olarak bilinmektedir. Miktarını bilmiyoruz ama online betting dediğimiz şans oyunlarından da ciddi bir miktarda paranın KKTC’ye akmakta olduğu son gelişmelerle bir kez daha kanıtlanmıştır.

Kuzey Kıbrıs’ta fırıncı, öğretmen veya oto tamircisi olabilirsiniz… Hepimiz, burada oluşmakta olan pastadan bir dilim koparabilmek mücadelesi içindeyiz. Son günlerde caddelerde kapanan yiyecek-içecek dükkânlarına, oto-galericilerin yakınmalarına vs. baktığımız zaman, pastanın küçülmekte olmasının ne gibi sonuçları olacağını tahmin etmek de kolaylaşmaktadır.

İTHALATIN AZALMASI

Ekonomi pastası küçülmektedir.

Turizm, yükseköğretim ve konut alanındaki hizmetlerimizi sunarken, çoğu zaman kötü gözle baktığımız ithalatı yapabilmek önemlidir. Turistlerin, öğrencilerin ve yabancı misafirlerin ihtiyaçları da bu ithalatla karşılanmaktadır.

İthalatın sürmesi, talebin canlı olduğunu ve bizim de bu ithalatı devam ettirebilecek kaynaklara sahip olduğumuzu gösterir. İyi bir şeydir… Oysa rakamlar kara haber vermeye başlamıştır…

HABERCİ Ekonomi’nin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini kullanarak yaptığı hesaplamaya göre, Ocak-Temmuz 2019 döneminde KKTC’nin Türkiye’den yaptığı ithalatta bile yüzde 46,55 oranında gerileme yaşanmıştır. KKTC Merkez Bankası verileri de ithalatın Nisan ayında önceki yılın aynı dönemine göre ABD doları bazında yüzde 30 azalarak 112 milyon dolara düştüğünü gösteriyor.

Bu daralma hepimizi etkilemiştir; henüz etkilememişse yakında etkileyecektir!

AKARYAKIT ÖRNEĞİ

Üstelik bu daralma, Güney Kıbrıs’tan Kuzey’e akan paranın arttığı bir dönemde yaşanıyor.

Rakamlar ve gözlemler, Güney Kıbrıs’tan gelerek Kuzey’den alış-veriş yapan Kıbrıslı Rumların sayısında ciddi bir artış olduğunu gösteriyor. Bunun başlıca nedeni, TL’nin döviz kurları karşısında değer kaybetmesinden sonra Kuzey’deki akaryakıt fiyatının güneye göre oldukça ucuz kalmasıdır. Hükümet dikkatli davranmış ve akaryakıttaki vergi yükünü artırmayarak bu avantajın devam etmesini sağlamıştır.

Bir depo yakıt alırken ciddi oranda tasarruf eden Kıbrıslı Rumlar, Kuzey Kıbrıs’a geçmişken başka mal ve hizmetlerden de yararlanmaya başlamışlardır. 2003 yılında kapıların açılmasından sonra Kuzey’de terk ettikleri yerleri göremeye gelirken yanlarında kumanya ve su taşıyan bu insanlar, şimdi çarşının önemli müşterileri haline gelmişlerdir.

NE YAPILMALI?

Bu gelişmeler bize ne yapmamız gerektiğini de gösteriyor aslında…

Akaryakıt fiyatlarını alt seviyelerde tutmayı başararak çarşıya bir can suyu sağladığımız gibi temel gıda maddelerinden biri olan ve hizmet sektörünün en değerli girdisini oluşturan et ithalatını serbest bırakarak lokanta ve marketlere önemli bir avantaj daha sağlamamız mümkündür. Sebze fiyatlarını düşürecek ve kaliteyi yükseltecek önlemleri alarak aynı etkiyi destekleyebiliriz.

AB üyesi olamadığımız halde AB ürünlerini korumak için Uzak Doğu mallarını uyguladığımız vergilerden vazgeçip Kuzey Kıbrıs’ı bir alış-veriş cenneti haline getirmek de mümkündür.

Online betting zaten lisanslı olarak yapılabilmektedir. Bu alanı yeniden düzenleyerek, online betting lisansı sayısını artırarak devletin finansman kaynaklarını zenginleştirebilir ve bu alandaki gelirlere istikrar kazandırabiliriz.

Biz, Kıbrıs sorununun devam ettiği koşullarda, ekonomik hayatımızı göreceli avantajlarımızı artıracak uygulamalara yönelmek zorundayız. Bunları yaparken biraz daha yaratıcı; biraz daha kapsayıcı düşünmek yeterli olacaktır.

 

Etiketler

Diğer Haberler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı