Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, bazı üye ülkelerin, İsrail ile olan Ortaklık Anlaşması’nın ya tümü ya da bir kısmını askıya alma önerisinde bulunduğunu belirterek, bu konuda oy birliği sağlanamadığını bildirdi.
Kallas, Lüksemburg’da yapılan AB Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrasında basın toplantısı düzenledi.
Bazı üye ülkelerin, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın tamamen ya da kısmen askıya alınmasını ve yerleşimlerden gelen ticarete kısıtlamalar getirilmesini önerdiğini belirten Kallas, bazı üye ülkelerin ise bu önerilere karşı çıktığını, görüşmelerin süreceğini söyledi.
Kallas, “Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınmasının oy birliği gerektirdiği göz önüne alındığında, toplantı salonunda bunun için gerekli destek bulunamadı. Ayrıca halihazırda masada bulunan ve nitelikli çoğunluk gerektiren tedbirlerin uygulanması için de bazı ülkelerin tutumunu değiştirmesi gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Orta Doğu’nun hem risklerin hem de fırsatların aynı anda bulunduğu kritik bir dönemden geçtiğine işaret eden Kallas, “İran ve Lübnan’da sağlanan ateşkes büyük ölçüde sürüyor ancak bu ateşkeslerin süresinin hızla dolmakta olduğu görülüyor. Eğer çatışmalar bu gece yeniden başlarsa, bunun herkes için çok ağır bir maliyeti olacaktır.” uyarısında bulundu.
Kallas, bu nedenle bir sonraki müzakere turunun gerçekleşmesinin büyük önem taşıdığını belirterek, Lübnan’ın da kendi seçmediği bir savaşın ağır bedelini ödediğini kaydetti.
İran konusunda ise dışişleri bakanlarının, seyrüsefer özgürlüğünün müzakere edilemez olduğu konusunda net olduğunu dile getiren Kallas, “Boğazdan geçişin serbest ve ücretsiz kalması gerekiyor.” dedi.
Kallas, AB’nin halihazırda İran’a karşı kapsamlı yaptırımlar uyguladığını anımsatarak, “Bugün ise seyrüsefer özgürlüğünün ihlalinden sorumlu olanları da hedef alacak şekilde yaptırım rejiminin genişletilmesi konusunda siyasi uzlaşı sağlandı.” diye konuştu.
Körfez’deki ülkelere karşı kullanılan İran insansız hava araçlarının, muhtemelen Rus teknolojisi içerdiğinin değerlendirildiğini kaydeden Kallas, bu durumu sınırlamak amacıyla yaptırımlar alanında olası işbirliği dahil olmak üzere Körfez ülkeleriyle yakın temas halinde olduklarını bildirdi.
– Rusya-Ukrayna Savaşı
Rusya ve Ukrayna arasında sağlanan geçici ateşkese rağmen Rusya’nın sivillere yönelik saldırılarını artırdığını ifade eden Kallas, bunun Rusya’nın “maksimalist taleplerinden” vazgeçmeyeceğini gösterdiğini söyledi.
Kallas, Ukrayna’ya desteğin sürmesinin önemine işaret ederek, “Macaristan seçimlerinin ardından yeni bir ivme yakalamış durumdayız. 24 saatte Ukrayna’ya 90 milyar avro fon konusunda olumlu bir karar çıkmasını bekliyorum.” diye konuştu.
Dışişleri bakanlarının, Rusya’ya 20. yaptırım paketini de görüştüğünü belirten Kallas, bu konuda adım atılması gerektiğini ifade etti.
– Güney Kafkaslar
Kallas, dışişleri bakanlarının Ermenistan’da bir sivil misyon kurulması konusunda anlaşma sağladığını duyurdu.
Söz konusu misyonun büyük çaplı dezenformasyon kampanyaları ve siber saldırılara karşı dayanıklılığı güçlendireceğini belirten Kallas, “Ermenistan halkı, haziranda sandık başına gittiğinde, geleceğini yalnızca kendisi belirlemelidir.” dedi.
Kallas, Azerbaycan’ın ise enerji ve bağlantısallık alanlarında önemli bir ortak olmaya devam ettiğini kaydetti.
AB Yüksek Temsilcisi, “Bu ülkeyle ilişkilerimizi daha da geliştirmek istiyoruz ve yakında yeni ikili işbirliği anlaşmasına yönelik müzakerelere yeniden başlayacağız.” bilgisini verdi.
– “Anlaşmanın askıya alınmasıyla ilgili olarak odadaki tutumda değişiklik fark etmedim”
Kallas, toplantıda, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması konusundaki tutumda önceki toplantılara göre bir değişiklik görüp görmediğine ilişkin soruya, “Anlaşmanın askıya alınmasıyla ilgili odadaki tutumda değişiklik fark etmedim.” yanıtını verdi.
Masada anlaşmanın askıya alınması dışında tekliflerin de bulunduğunu aktaran Kallas, bu konuyu Ticaret Komiseri’ne taşıyacağı taahhüdünde bulunduğunu bildirdi.
Kallas, İran’a yönelik yeni yaptırımın masada olduğunu, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer özgürlüğünü kısıtlayanlara yönelik yeni çalışmaların devam ettiğini söyledi. Bu konuda siyasi bir mutabakat sağlandığını belirten Kallas, bunun için hukuki hazırlıkların yapılması gerektiğini, dolayısıyla mayısta yapılacak AB Dışişleri Konseyini hedeflediklerini kaydetti.
– Kallas, Filistin’i en çok AB’nin desteklediğini savundu
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares’in, “İsrail konusunda harekete geçmediği için AB’nin güvenilirliğinin zedelendiğini” söylemesi ve “AB’nin İsrail konusunda çifte standart uyguladığı” görüşünün sorulması üzerine Kallas, şu ifadeleri kullandı:
“Aslında dünyayı dolaşırken yaşadığım deneyim bunun tam tersi. Görüyorum ki tüm konularda güvenilirliğimiz aslında artıyor çünkü dünyada neler olup bittiğini görüyoruz ve kimlerin güvenilir ve sağlam bir ortak olduğunu biliyorsunuz, Avrupa Birliği. Farklı alanlarda neler olup bittiğine bakarsak, Filistin meselesinde, Filistin halkını, Filistin yönetimini, Filistinli mültecileri ve Filistin’in yeniden inşasını destekleme konusunda en büyük destekçileri biz olduk.”
– Drujba petrol boru hattı
Kallas, Ukrayna’nın kısa süre önce, Drujba petrol boru hattını yeniden faaliyete geçireceğini duyurması vesileyle Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk AB kredisinde anlaşma sağlanıp sağlanmayacağına dair soruya, “24 saatte bir anlaşma bekliyoruz.” yanıtını verdi.
Şu an bir “uğursuzluk” getirmek istemediğini belirten Kallas, Drujba’nın yeniden faaliyete geçmesi konusunun Ukrayna’nın verdiği bir taahhüt olduğunu hatırlattı.
