Cumhurbaşkanı
Erhürman, TDT Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmî Zirvesi’nde konuştu
“Kıbrıs Türk
tarafının ortaya koymuş olduğu tüm yapıcı çaba ve samimi çözüm iradesine
rağmen, hala izolasyona maruz bırakılması kabul edilebilir değildir”
“Bizim için
diplomasi, diyalog, adada ve Doğu Akdeniz’de kalıcı istikrar, iş birliği, çözüm
ve barış arayışı esastır”
“Türk
Devletleri Teşkilatı çatısı altında çok daha güçlü iş birlikleri
kurulabileceğine inanıyor ve ilişkilerimizin her alanda daha da
güçlendirilmesini arzu ediyoruz”
Lefkoşa, 15
Mayıs 26 (TAK): Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)
Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmî Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Kıbrıs Türk
halkının çözüm iradesini koruduğunu ve Türkiye ile birlikte çözüm arayışlarına
devam ettiğini vurguladı.
“Kıbrıs Türk
halkı, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü gibi evrensel değerleri
özümsemiş bir halk olarak, adada adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılmasına yönelik
çözüm ve uzlaşı iradesini her dönemde açık bir biçimde ortaya koymuştur.” diyen
Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının ortaya koyduğu tüm yapıcı çaba ve samimi çözüm
iradesine rağmen, hala izolasyona maruz bırakılmasının kabul edilebilir olmadığını kaydetti.
“Bizim için
diplomasi, diyalog, adada ve Doğu Akdeniz’de kalıcı istikrar, iş birliği, çözüm
ve barış arayışı esastır.” diye konuşan Erhürman, Türk Devletleri Teşkilatı
çatısı altında çok daha güçlü iş birlikleri kurulabileceğine inanç belirtti. Erhürman,
“İlişkilerimizin her alanda daha da güçlendirilmesini arzu ediyoruz.” dedi.
Cumhurbaşkanlığı’ndan
yapılan açıklamaya göre, TDT Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmî Zirvesi’ne
katılan Erhürman, “Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenen zirvede
konuşma yaptı.
Cumhurbaşkanı
Tufan Erhürman, zirve öncesi diğer devlet başkanlarıyla birlikte Azret Sultan
Müzesi’ni gezdi, ardından Hoca Ahmet Yesevi türbesini ziyaret etti.
Liderler, Türk
Devletleri Gayriresmi Zirvesi’nin yapıldığı alanda düzenlenen karşılama töreninin
ardından aile fotoğrafı çekimine katıldı, daha sonra Türk Medeniyet Merkezi
kapsülünün yerleştirilmesi töreni ve GovTech dijital çözümleri sunumu
etkinliğinde yer aldı.
Erhürman’ı
zirve öncesi Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev karşıladı.
Zirveye,
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev,
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır
Caparov ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile TDT Genel Sekreteri
Kubanıçbek Ömüraliyev katıldı. Zirvede ayrıca, Aksakallar Konseyi ile Türk
İşbirliği Teşkilatları da yer aldı.
-Erhürman: “KKTC
olarak Türk Devletleri Teşkilatı’nın bir parçası olmaktan büyük gurur duyuyoruz”
Zirvede konuşan
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, “Türk dünyasının manevi başkenti Türkistan’da
sizlerle bir araya gelmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum.” diyerek, zirveye
ev sahipliği yapan kardeş Kazakistan Cumhuriyeti’ne ve Cumhurbaşkanı Tokayev’e
teşekkürlerini sundu.
Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti olarak Türk Devletleri Teşkilatı’nın bir parçası olmaktan
büyük bir gurur duyduklarını belirten Erhürman, “2022 yılında Semerkant
Zirvesi’nde Teşkilat bünyesine gözlemci üye olarak kabul edilmemiz, Kıbrıs Türk
halkı açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur.” dedi.
KKTC’nin Türk
Devletleri Teşkilatı bünyesine katılımına destek veren tüm kardeş devletlere
teşekkür eden Erhürman, “Bu birliktelik, yalnızca diplomatik bir destek değil,
aynı zamanda Kıbrıs Türk halkının yalnız olmadığını gösteren güçlü bir
dayanışma mesajıdır. Hoca Ahmet Yesevi’den mülhem söylersek, hepimizin bildiği
gibi, birlik olan yerde dirlik vardır.” diye konuştu.
“Yapay Zeka ve
Dijital Kalkınma” teması altında gerçekleştirilen istişarelerin, yalnızca
teknolojik dönüşümün değil, aynı zamanda ortak geleceğin de şekillenmesi
açısından büyük önem taşıdığını dile getiren Cumhurbaşkanı Erhürman, Türk
Devletleri Teşkilatı çatısı altında çok daha güçlü iş birlikleri
kurulabileceğine inanç belirterek, “İlişkilerimizin her alanda daha da
güçlendirilmesini arzu ediyoruz.” dedi.
-“KKTC, önemli
bir merkez olma potansiyeline sahiptir”
KKTC’nin, genç
ve dinamik nüfusu, yükseköğretim kapasitesi ve stratejik coğrafi konumuyla bu
birlikteliğin Doğu Akdeniz ile buluşmasını sağlayabilecek önemli bir merkez
olma potansiyeline sahip olduğunun altını çizen Erhürman, şöyle konuştu:
“Bilindiği
üzere, turizmle birlikte yükseköğretim, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin can
damarlarıdır. Biz, yükseköğretimi yalnızca ekonomik katkı sağlayan bir sektör
olarak görmüyoruz. Yükseköğretim aynı zamanda, dünyayla kurduğumuz en güçlü
köprülerden biri olarak, Kıbrıs Türk halkının uluslararası toplumla
bütünleşmesini, farklı halklar ve kültürlerle etkileşimini sağlayan itici
kuvvetlerden biridir.
Bugün
ülkemizde, toplam 23 aktif üniversite faaliyet göstermektedir. Bu
üniversitelerde toplam 19 Mühendislik Fakültesi, biri Türkiye’nin en önemli
üniversitelerinden olan Orta Doğu Teknik Üniversitesi, diğeri KKTC’nin en köklü
üniversitesi olan Doğu Akdeniz Üniversitesi bünyesinde olmak üzere Teknoparklar
yer almakta; bilimsel üretim, teknoloji geliştirme ve insan kaynağı yetiştirme
açısından önemli bir kapasite ortaya konulmaktadır.”
KKTC’deki üniversitelerde,
dünyanın dört bir yanından, 100’ün üzerinde farklı devletten gelen yaklaşık 40
bin uluslararası öğrencinin eğitim gördüğünü, bu öğrencilerin sadece akademik
bilgi edinmediğini, aynı zamanda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kültürel
çeşitliliğine, sosyal yaşamına ve uluslararası görünürlüğüne de büyük katkı
sağladığını ifade eden Erhürman, “Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ve gözlemci
ülkelerden gelen uluslararası öğrencilerin sayısının her geçen gün artmasını da
ayrıca son derece kıymetli görüyoruz.” dedi. Erhürman, Türkiye’den gelen
öğrencilerin yanında, Kazakistan’dan 829, Azerbaycan’dan 466, Kırgızistan’dan
259, Özbekistan’dan 152 öğrencinin halihazırda KKTC’de eğitim gördüğünü
belirtti.
-“Üniversitelerimiz
arasındaki akademik iş birliklerini, öğrenci değişim programlarını, ortak
araştırma projelerini ve teknoloji odaklı girişimleri daha da ileri taşımakta
kararlıyız”
“Sizlerin de
desteğiyle, bundan sonraki süreçte üniversitelerimiz arasındaki akademik iş birliklerini,
öğrenci değişim programlarını, ortak araştırma projelerini ve teknoloji odaklı
girişimleri daha da ileri taşımakta kararlıyız.” ifadelerini kullanan Erhürman, gençleri ortak
teknoloji programlarında, araştırma merkezlerinde, inovasyon platformlarında ve
yapay zeka projelerinde buluşturmanın, birlikteliklerini çok daha güçlü bir
şekilde geleceğe taşıyacağını kaydetti.
-“Kıbrıs Türk
halkı, uzun yıllardır haksız bir izolasyona maruz bırakılmaktadır”
Kıbrıs Türk
halkının, uzun yıllardır haksız bir izolasyona maruz bırakıldığına dikkat çeken
Erhürman, şu ifadeleri kullandı:
“Bilim, spor,
kültür, ekonomi, ticaret, ulaşım ve uluslararası temaslar dahil hayatın tüm
alanlarında karşı karşıya kaldığımız kısıtlamalar, bir halkın bir bütün olarak
temel insan haklarının sınırlandırılması anlamına gelmektedir. Oysa Kıbrıs Türk
halkı, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü gibi evrensel değerleri
özümsemiş bir halk olarak, adada adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılmasına yönelik
çözüm ve uzlaşı iradesini her dönemde açık bir biçimde ortaya koymuştur.”
2004 yılında
her iki tarafta ve eşzamanlı olarak düzenlenen Annan Planı referandumlarında, Kıbrıs
Türk halkının çözümden yana sergilediği güçlü iradenin, uygulanan izolasyon ve
kısıtlamaların hiçbir meşru gerekçesinin olmadığını en açık biçimde gösterdiğini
dile getiren Erhürman, bu durumun, o dönem Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi ve BM
Genel Sekreteri tarafından yapılan açıklamalarda kayda geçirildiğini kaydetti. Cumhurbaşkanı
Erhürman konuşmasına şöyle devam etti:
“BM Genel
Sekreteri Kofi Annan, 28 Mayıs 2004 tarihli Güvenlik Konseyi’ne sunduğu
raporunda, referandum sonuçlarına ilişkin görüşlerini şu şekilde ifade
etmiştir:
‘Kıbrıslı
Türklerin oyu, onlara baskı uygulamak ve onları izole etmek için herhangi bir
gerekçe kalmadığını ortaya koymuştur. Konsey üyelerinin, Kıbrıslı Türkleri
izole eden ve onların kalkınmasını engelleyen gereksiz kısıtlamaları ve
engelleri ortadan kaldırmak için, tüm devletlere ikili ve uluslararası
kuruluşlar düzeyinde iş birliği yapma konusunda güçlü bir öncülük yapmasını
umuyorum.’
Avrupa Birliği
Dışişleri Bakanları Konseyi, 26 Nisan 2004 tarihli kararında, ‘Konsey, Kıbrıslı
Türklerin izolasyonuna son vermeye kararlıdır.’ diyerek, AB Komisyonu’na gerekli
yasal mevzuatı hazırlaması için çağrıda bulunmuştur.
Bunu, Avrupa
Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin 29 Nisan 2004 tarihli 1376 sayılı kararı
izlemiştir: ‘Uluslararası toplum, özellikle de Avrupa Konseyi ve Avrupa
Birliği, Kıbrıslı Türklerin çoğunluğunun dışarıya daha fazla açılması yönündeki
sarih isteğini görmezden gelemez veya bu isteğe sırt çeviremez; aksine, bunu
teşvik etmek için hızlı ve uygun adımlar atmalıdır. Kıbrıslı Türklerin
uluslararası izolasyonu sona ermelidir.’
Nitekim bu
süreç sonrasında Kıbrıs Türk tarafı, önce 2005 yılında İslam İşbirliği
Teşkilatı’nda, bilahare 2012 yılında Ekonomik İşbirliği Teşkilatı’nda gözlemci
üye statüsü kazanmıştır. Bugün Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde sahip
olduğumuz gözlemci üyelik de aynı meşru zeminin doğal bir devamıdır.”
Benzer şekilde,
2017 yılında Crans-Montana’da gerçekleştirilen müzakerelerde de Kıbrıs Türk
tarafı ve Türkiye’nin çözüm yönünde güçlü bir irade ortaya koyduğunu belirten
Erhürman, “Bu gerçek uluslararası toplum tarafından da çok iyi bilinmektedir.
Dolayısıyla, bugün Kıbrıs Türk tarafının ortaya koymuş olduğu tüm yapıcı çaba
ve samimi çözüm iradesine rağmen, hala daha izolasyona maruz bırakılması kabul
edilebilir değildir.” dedi.
-“Bizim için
diplomasi, diyalog, adada ve Doğu Akdeniz’de kalıcı istikrar, iş birliği, çözüm
ve barış arayışı esastır”
Bu bağlamda,
dost ve kardeş ülkelerin bahse konu meşru zemin üzerinden Kıbrıs Türk halkıyla
gösterdiği dayanışmanın, kardeşlik bağlarının bir gereği olmanın yanı sıra,
Kıbrıs’ta adil ve kalıcı bir çözüm bulunması yönündeki çabalara da önemli bir
katkı koyacağını vurgulayan Erhürman, “Kıbrıs Türk halkı çözüm iradesini
korumakta ve garantör ülke Türkiye ile birlikte çözüm arayışlarına devam
etmektedir. Bizim için diplomasi, diyalog, adada ve Doğu Akdeniz’de kalıcı
istikrar, iş birliği, çözüm ve barış arayışı esastır.” diye konuştu.
-“İlişkilerimizin
her alanda daha da güçlendirilmesini arzu ediyoruz”
Tüm bu
aşamalarda, Türk Devletleri Teşkilatı’nın desteğinin kendileri için büyük önem
taşıdığını kaydeden Erhürman, şöyle devam etti:
“Daha önce de
belirttiğim gibi, dost ve kardeş ülkelerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile
bilimsel, sportif, kültürel, ekonomik, akademik, teknolojik ve benzeri
alanlarda dayanışma ve iş birliği içerisinde bulunmasının, Birleşmiş Milletler,
Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası kuruluşların karar ve
beyanlarıyla desteklenen çok güçlü ve meşru bir zemini vardır.
Bu bağlamda
bizler, Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında çok daha güçlü iş birlikleri
kurulabileceğine inanıyor ve ilişkilerimizin her alanda daha da
güçlendirilmesini arzu ediyoruz.”
KKTC’nin yer
aldığı Doğu Akdeniz bölgesinin, farklı halkları, kültürleri ve medeniyetleri
buluşturan stratejik bir ortak yaşam havzası olduğunu ifade eden Erhürman, “Bizler,
bu bölgenin gerilimin ve dışlayıcı politikaların değil, iş birliğinin,
karşılıklı saygının, ortak refahın, kalıcı istikrarın ve barışın coğrafyası
olması gerektiğine inanıyoruz.” dedi.
-“Kapsayıcı iş
birlikleri, yalnızca Kıbrıs adasına değil, tüm Doğu Akdeniz’e istikrar ve refah
kazandıracaktır”
Enerjiden
ticarete, ulaştırmadan dijital bağlantısallığa, yükseköğretimden turizme kadar
birçok alanda geliştirilecek kapsayıcı iş birliklerinin, yalnızca Kıbrıs
adasına değil, tüm Doğu Akdeniz’e istikrar ve refah kazandıracağını vurgulayan
Erhürman, şunları kaydetti:
“Bu anlayışla,
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olarak Türk Devletleri Teşkilatı’nın
çalışmalarına aktif katkı sunmaya, dost ve kardeş ülkelerle Doğu Akdeniz
arasında köprü oluşturmaya, teknolojik dönüşüm vizyonuna, iş birliğine ve ortak
geleceğimize her türlü katkıyı koymaya hazırız.”
-“Kardeş
halklarımızın ortak geleceğinin barış, refah ve iş birliği temelinde
yükselmesini diliyorum”
Konuşmasının
sonunda, misafirperverlikleri için Cumhurbaşkanı Tokayev ve Kazakistan halkına
bir kez daha teşekkürlerini sunan Erhürman, “Bu anlamlı zirvenin birlik ve
dayanışmamızı daha da güçlendirmesini temenni ediyor; kardeş halklarımızın
ortak geleceğinin barış, refah ve iş birliği temelinde yükselmesini diliyorum. Sizleri
ve sizlerin aracılığıyla, dost ve kardeş Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan,
Kırgızistan ve Özbekistan halklarını sevgi, saygı ve kardeşlik duygularıyla
selamlıyorum.” ifadelerini kullandı.
(AF/HUR)
